Paratoner Topraklaması Nasıl Yapılır?

Ülkemizin coğrafi konumu nedeni ile yılın belirli dönemlerinde çok güçlü yağmurlar ve rüzgarlara maruz kalması söz konusu olmaktadır. Bu fırtınalı dönemlerde, bulutların alçalması nedeni ile yıldırımlar ortaya çıkabilmektedir. Yıldırım çarpmaları sonucunda ise can ve mal kaybı yaşanabilmektedir. Özellikle yüksek binaların bulunduğu ya da sanayi, üretim tesisleri gibi alanlarda yıldırım çarpması sık rastlanan durumlar arasında yer almaktadır.

Yıldırım çarpmalarından korunmak için ise paratoner teknolojisi bulunmuştur. Paratoner, yıldırım çarpmaları sırasında ortaya çıkan elektrik enerjisini toprağa ileterek izole etmektedir. Bu nedenle paratoner, yıldırım çarpması riski bulunan yerlerde mutlaka kullanılmalıdır. “Paratoner topraklaması nasıl yapılır?” sorusunu merak edenler bu yazıdan bilgi alabilirler.

Yıldırımlar kimi zaman oldukça kuvvetli bir şekilde düşebilmektedir. Bu durumda, can kaybı ya da yangın çıkması sonu mal kaybı yaşanabilmektedir. Ancak paratoner montajı yapılarak, bu doğal afetin önüne geçilmesi de mümkündür. Çeşitli tesisat elemanlarının temin edilmesinin ardından paratoner tesisatı kurulumu yapılabilmektedir.

Paratoner Topraklaması Nasıl Yapılır?

Paratoner Montajında Gerekli Malzemeler

Paratoner tesisatı, birçok farklı malzemeden oluşmaktadır. Bu tesisatın elemanlarının birleştirilmesi sonucunda da paratoner topraklaması işlemi gerçekleştirilmiş olmaktadır. Paratoner tesisatında kullanılacak elemanlar ise şöyledir:

  • Paratoner direği,
  • Direk köşesi,
  • Paratoner direği tespit kelepçesi,
  • Kiremit kroşesi
  • İndirme iletkeni,
  • Duvar kroşesi,
  • Koruma borusu ve kelepçesi,
  • Kontrol klemensi,
  • PVC hortum,
  • Topraklama elektrotu,
  • Termokaynak topraklama elektrotu başlığı.

Paratoner Montajı Aşamaları Nelerdir?

Paratoner montajı yaparken son derece özenli davranılmalıdır. Aksi durumlarda daha büyük zararlar ortaya çıkabilmektedir. Paratoner topraklaması işleminde belirli prosedürler göz önünde bulundurulmalı ve bu prosedürler doğrultusunda işlem gerçekleştirilmelidir. Öncelikle;

Topraklama direnci ölçümü yapılmalıdır. (Maksimum 10 Ohm olacak şekilde.)

-Ardından koruma borusu yerine monte edilir.

-Kontrol klemensinin konumlandırılması aşaması gerçekleştirilir.

-Yıldırımın enerjisini toprağa aktaracak olan iletkenlerinin tespiti yapılır ve topraklama klemensi ile kontrol klemensi birbirine bağlanır.

-Son olarak, paratonerin destek direği ile ikaz levhasının yerinin tespiti yapılır.

Tüm bu ön hazırlıklar gerçekleştirilirken, oldukça dikkatli bir davranış sergilenmesi gerekmektedir. Aynı zamanda paratoner montajı esnasında bazı dikkat edilmesi gereken önemli unsurlar da bulunmaktadır.

Paratoner Topraklaması Nasıl Yapılır?

Paratoner Topraklaması Yapılırken Dikkat Edilmesi Gerekenler

Yıldırımdan korunmanın en az maliyetli ve en etkili yöntemi olan paratoner montajı, mutlaka işinin uzmanı kişiler tarafından yapılmalıdır. Aynı zamanda son derece dikkatli bir şekilde parçalar yerleştirilmelidir. Bir parçanın yanlış konumlandırılması ya da eksik yapılması, daha büyük felaketlere yol açabilmektedir. Bu nedenle paratoner montajı yapılırken öncelikle montajın yapılacağı binanın en üst noktası bulunmalıdır ve paratoner binanın en üst noktasının en az 1,5 m kadar üstünde konumlandırılmalıdır.

Tesisatta kullanılan bakır iletkenlerin en az %99,5 saflıkta elektrolit bakır olmaları gerekmektedir. Aynı zamanda kurulması planlanan tesisin ölçülmüş olan topraklama direnci de en fazla 5 Ohm olmalıdır. Aksi durumda bakır çubuk yardımı ile direncin düşmesi sağlanmalıdır. Bağlantı noktalarının toprak altında hareket etmemesi için de ziftleme işlemi yapılmalıdır. Binanın en üst noktasında yer alan telsiz, TV anteni, baz istasyonu gibi tesisatlar yer alıyorsa bunlar da paratoner tesisatına bağlanmalıdır.

Paratoner Bakımının ve Ölçümünün Önemi

Paratonerin montajının olduğu kadar, bakımının yapılması ve ölçümlerinin gerçekleştirilmesi de son derece önemlidir. Düzenli olarak bakım yapılmayan paratonerlerde, yıldırım enerjisini iletmediği ve tesisin korunamadığı görülebilmektedir. Bu da büyük ölçüde can ve mal kaybına yol açabilmektedir. Bu gibi durumların yaşanmaması adına, mutlaka paratoner bakımı yapılmalı ve kesinlikle kişiler ya da kurumlar tarafından göz ardı edilmemelidir.

Hangi Periyot Aralığında Bakım Yapılmalıdır?

Paratoner tesisatı kurulduktan sonra, düzenli bir şekilde bakım yapılmalıdır. Bu bakımlar ise yıllık olarak gerçekleştirilmelidir. Paratoner montajı yapıldıktan sonra her yıl olmak üzere düzenli bir periyot içerisinde paratoner bakımı yapılmaktadır. Bakımı yapılmayan paratonerler için hem yürürlükte olan mevzuat doğrultusunda cezai işlemler uygulanmakta, hem de yıldırım çarpması sonucu büyük zararlar ortaya çıkabilmektedir.

Bir önceki yazımız olan Kompanzasyon Panosu Yapımı başlıklı makalemizde elektrik enerjisi, Kompanzasyon Panosu Yapımı ve reaktif güç hakkında bilgiler verilmektedir.