Evde Topraklama Nasıl Yapılır?

Binaların projelerinde olmasına rağmen birçok binada topraklama olmadığı tespit edilmektedir. Topraklama ise binalarda en önemli konuların başında gelmektedir. Topraklama olmayan binalarda yangın, elektrikle çalışan cihazların bozulması ve birçok elektrik arızasının başlıca sebebi olmaktadır. Hatta birçok cihaz arızası topraklama hattı olmadığından garanti kapsamına bile alınmamaktadır. Bu yüzden internet ortamında evde topraklama nasıl yapılır soruları yaygın olarak sorulmaya başlanmıştır. Evde topraklama yapılması işlemlerine başlamadan önce, öncelikle topraklama ölçümü yapılarak topraklamanın olup olmadığı ve sağlamlığı ölçülmelidir.

Topraklama Nedir?

Normal olarak şebeke hattından binalara üç adet faz ve bir adet de nötr olarak adlandırılan elektrik hattı gelmektedir. Nötr hattı her daireye ayrı olarak çekilmektedir. Genellikle bu nötr hattı topraklama ile çok karıştırılmaktadır. Nötr hattı akımın tamamlanması ve elektriğin kullanılması için gerekli olan hattır. Evlerin prizlerinde ise faz ve nötr hatlarının bağlandığı iki adet fiş deliği bulunmaktadır.

Birçok Avrupa ülkesi ise topraklama hattını da içerecek şekilde üç delikli prizler ve üç çıkışlı fişleri kullanmaktadır. Topraklama, esas itibarı ile elektrikle çalışan cihazların üzerinde oluşan kaçak akımı, topraklama adı verilen hat ile toprağa ulaştırılması işlemine denmektedir. Topraklama hattının varlığının yanı sıra sağlıklı çalışması da önemlidir ve bu da topraklama ölçümü ile tespit edilmektedir.

İşletme Topraklaması Kaç Ohm Olmalı?

Topraklama Çeşitleri Nelerdir?

Topraklamanın yaygın olarak uygulandığı 7 çeşit bulunmaktadır. Bunlar şu şekilde sıralanabilir:

  1. Çubuk elektrotlar kullanılarak topraklama yapma: bu yöntemde elektrik akımına uygun çapa sahip iletken çubuklar toprağa gömülmekte ve herhangi bir çubukta problem olması durumunda diğer çubuklarla sistem işlemektedir.
  2. Levha elektrotu kullanarak topraklama yapma: bu yöntemde ise çubuklar yerine, uygun kalınlık ve ebatlarda bakır veya galvanizli levhalar kullanılmaktadır.
  3. Şerit elektrot kullanılarak topraklama yapma: yuvarlak veya lama şeklinde bakır şeritlerin kullanıldığı bu yöntemde, şeridin kalınlığı ve uzunluğu da akıma uygun olarak değişmektedir.
  4. Kazayağı biçimi ile topraklama: toprağın içine üçayak şeklinde iletkenin gömülmesi ile yapıldığı için bu yönteme kazayağı adı verilmektedir.
  5. Metal elektrot ile topraklama: bu yöntem kare kesitli boruların kullanılması ile yapılmaktadır.
  6. Yer altındaki su borularını kullanarak topraklama yapma: bu yöntemi uygulamak için pvc bağlantısı olmayan en az 50 cm uzunluğundaki yer altı su borular kullanılır.
  7. Bina ihata elektrotu ile topraklama yapma: daha zahmetli olan bu yöntem, izolasyonu olmayan iletkenin binaya sarıldıktan sonra, çubuk veya levha kullanılarak toprağa gömülmesi ile yapılmaktadır.

Prizin Kontrolü

Prizin dışından bakıldığında, faz, nötr ve topraklama için üç adet bağlantı yerinin olması gerekmektedir. Faz ve nötr delikli kısımdan oluşmakta, nötr bağlantısı ise alt ve üst veya iki yan tarafta bulunan metal çıkıntılardan yapılmaktadır.

Topraklama Nasıl Yapılır?

Topraklama işlemine başlamadan önce elektrik şalterlerinin kapatılması, kauçuk eldiven kullanılması ve mutlaka kontrol kaleminin topraklama yapacak kişinin ara sıra kontrol etmesi için yanında bulunması gerekmektedir. Topraklama işlemi yaygın olarak çubuk elektrotlar kullanılarak yapılmaktadır. Bu yöntem şu şekilde uygulanmaktadır:

  1. Uygun çapta (genellikle 12,5 mm ile 40 mm arasında) bir metre uzunluğunda iki veya üç adet bakır çubuk alınır
  2. Bakır malzemelere kablo bağlanır (binaya çekilecek hat)
  3. Toprakta 2 metre civarında çukurlar kazılarak çubuklar en az birer metre ara ile yerleştirilir
  4. Betonite ve gem tozu karşımı (direnci düşürmek için) çukurun dibinden yarım metre yüksekliğe kadar doldurulur ve üstü toprakla örtülür
  5. Daha sonra ise kablo binadaki topraklama hattı ile birleştirilir.
  6. Binada topraklama hattı yok ise bu hat eve kadar çekilmelidir. Evlerde duvara çivi çakılarak buna kablo bağlamak veya toprak hattı ile nötr hattını birleştirmek sureti ile topraklama yapmak ise sağlıklı bir çözüm olmamaktadır.

Topraklama Nedir? Nasıl Olur?

Topraklama Hattı Nasıl Kontrol Edilir?

Evlerde topraklama ölçümü, avometre adı verilen cihazlarla yapılmaktadır. Bu cihazın kontrol uçları genellikle prizden değil, prize bağlantısı olan elektrikli cihazlara bağlanarak (genellikle bilgisayar kablosu) yapılır. Ölçüm sonucunda fazla nötr arası 220 V, nötr ile toprak hattı arasındaki fark ise 0 ile 1 V arasında olmalıdır.

Bir önceki yazımız olan Toprak Nötr Arası Gerilim başlıklı makalemizde Toprak Meğeri, Toprak Nötr Arası Gerilim ve topraklama ölçümü hakkında bilgiler verilmektedir.