Topraklama Malzemeleri Nelerdir?

Topraklama işleminin yapımı esnasında, topraklama iletkenleri ve bununla beraber bağlantı parçalarının kullanıldığı bilinmektedir. Bunlar topraklama malzemeleri olarak da bilinmekle beraber Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından yayınlanmış olan “Elektrik Tesislerinde Topraklama Yönetmeliği’ne” uygun bir şekilde profil, şerit, örgülü iletken ve levha topraklamaya eşlik eden elemanlar olarak kullanılabilmektedir. Topraklama nasıl yapılır sorusuna cevaben bu malzemelerin kullanım durumu söz konusu olmaktadır. Bunların kullanımı yapılmadan topraklama işleminin verimli bir şekilde yapılması mümkün değildir.

Elektrot

Toprağa gömülü bir şekilde toprak ile iletkenlik görevini gören elektrot aynı zamanda beton içine gömülü geniş yüzeyli bir bağlantıya da sahiptir. Topraklama malzemeleri arasında yer alan elektrot yüzeysel topraklayıcı ya da derin topraklayıcı olarak iki şekilde kullanılabilmektedir. Levha, çubuk, şerit, örgülü iletken topraklayıcısı olarak da görev almakta olan elektrot zemin koşullarının elverişli olmasına göre ya toprağa ya da betona gömülü bir şekilde kullanılabilmektedir. Topraklama işlemini yaparken iletkenlik görevini ifa etmesi adına elektrot kullanım durumu söz konusu olur.

Topraklama Malzemeleri Nelerdir?

Çubuk Topraklayıcı

Profil çelik ya da borudan yapılan ve toprağa çakılarak kullanılmakta olan topraklama malzemeleri arasında yer alır. Çubuk topraklayıcıların yere mümkün olduğu kadar dik bir açı ile çakılması gerekir. İstenen küçük yayılma direnci derecesinin sağlanabilmesi adına birden çok fazla çubuk topraklayıcının kullanılması gerekiyor ise bu çubuklar arasındaki açıklık minimum bir topraklayıcı boyutunun iki katı kadar olmalıdır. Toprağın üst katmanının kuruması ya da donması gibi nedenlerle paralel bağlanmış olan çubuk topraklayıcılar bütün uzunluklarından ötürü etkili olamadıklarından bu uzunluk standardı gereklidir.

Levha Topraklayıcı

Topraklama malzemelerinin içerisinde yer alan bir diğer tür olarak levha topraklayıcı, delikli ya da dolu olan levhalardan yapılmaktadır. Diğer topraklayıcı malzemelerine göre daha derine gömülen bu seçenek zemine dikey olarak gömülmektedir. Boyutları gerekli olan yayılma direncine göre seçilmekle beraber topraklama tesislerinde genel olarak belirli ölçülerin standart bir şekilde kullanıldığı bilinmektedir. Levhanın üst kısmının toprak yüzeyinin minimum 1 metre aşağısında olması gerekir. Küçük yayılma direncinin elde edilebilmesi adına birden çok levha topraklayıcı gerekiyor ise aralarındaki mesafe boyutun 3 katı kadar olmalıdır.

Topraklama Barası

Topraklama malzemelerinin içerisinde yer alan bir diğer etken olarak topraklama barası, topraklama birleştirme iletkeni olarak da bilinmektedir. Tüm panolarda topraklama barasının bulunması zorunluluğu yönetmelikte yer almakla beraber panodan dağılmakta olan tüm topraklama iletkenlerinin bu bara üzerinde birleştirilmiş olması da gerekir. Baranın panoya direk olarak bağlantısının kurulması ile beraber izoleli bir baranın kullanılması durumunda toprak iletkeni ile bağlantısının gerçekleştirilmesi gerekir. Panoya gelen ve panodan ayrılmakta olan topraklama iletkenlerinin bara üzerinde birleştirilmesi verimli bir geri dönüşün alınmasını sağlar.

Topraklama Malzemeleri Nelerdir?

Paratoner

Yıldırımsavar olarak da bilinen paratonerler, topraklama malzemelerinin arasında ve yönetmelikte yer almaktadır. Havada bulunan elektrik yükünün toprağa aktarılması için gerekli olan paratoner, iki bulutun çarpışması, sürtüşmesi ya da kendi aralarında elektron alışveriş yapmaları sonucunda oluşan ışık görüntüsü ile şimşeğin meydana gelmesinden ötürü toprağa iletkenlik görevini görmektedir. Yıldırımdan korunmak amacı ile topraklama işleminin yapılması, paratoner ihtiyacını doğurmaktadır.

Binaların ya da konutların yüksek olan yerlerine paratoner koyarak, yıldırımdan korunma ve topraklamaya destek olma durumu sağlanabilir. Topraklama işlemi sayesinde demir iletkene denk gelen yıldırım etkisiz hale getirilerek herhangi bir zararın oluşmasının önüne geçilir. Topraklama kazığı, elektrik sisteminin bir parçası olan topraklama sisteminin bağlanması için kullanılan ürünler olarak yönetmelikte yer alır.

Bir önceki yazımız olan Paratoner Fiyatı Ne Kadar? başlıklı makalemizde faraday kafesi, Paratoner fiyatı ve Radyoaktif paratonerler hakkında bilgiler verilmektedir.