Topraklama Direnci Kaç Olmalı?

Bir tesis için en önemli şeylerden birisi topraklamadır. Mal ve can sağlığı açısından çok önemli olan topraklama, cihazların da verimli ve düzgün çalışması için gereken şartlardan birisidir. Topraklamalar üçe ayrılır. Bunlar; koruma topraklaması, işletme topraklaması ve fonksiyon topraklamasıdır. Fonksiyon topraklamaya bir tesisin yıldırımdan korunması için yapılan topraklama örneği verilebilir.

Topraklamada Direnç Değerleri Nedir?

Topraklama yapılırken sorulması gereken en önemli sorulardan birisi de topraklama direnci kaç olmalı sorudur. Yıldırımdan korunma sistemlerinin amacı dışarıdan gelen yıldırım darbelerinin tesise aşırı güç yükleyip sisteme zarar vermesini önlemektir. Bu tarz koruma topraklama sistemleri için direnç değeri çok önemlidir. İlk olarak topraklama direncinin değeri ölçülmelidir. Bu değeri ölçebilmek için de toprağın özgül direnci ölçülmelidir. Bu ölçümler sonucunda topraklama için gerekli malzemeler; topraklayıcı adeti, miktarı ve kesiti hesaplanabilir. Direnç değeri normal şartlarda 10 ohm değerinin altında olmalıdır. Fakat ileride direnç değerinin artma olasılığı olduğu için 5 ohm değerinin altında tutulması daha sağlıklı sonuçlar verecektir.

Topraklama Direnci Kaç Olmalı?

Topraklama Direnci Nasıl Azaltılır?

  • Direnci düşürmeye yarayan özel kimyasallar kullanmak
  • Topraklama elektrotlarını büyük seçmek
  • Bağlantı noktalarındaki korozyonları temizlemek
  • Bağlantı noktalarında deformasyon oluşmasını engellemek

Nötr Topraklama Dirençleri Nedir?

Nötr Topraklama Direnci endüstriyel sistemler için kurulan tesislerde kullanılan cihazlardır. Asıl amacı arıza akımlarını sınırlandırmaktır. Bu işlem, kullanılan ekipmanları ve orada çalışanları koruma amaçlı yapılır. Normal olarak yapılan topraklamalarda sistem bir iletkene bağlanır ve iletken toprağa gömülür. Bu tarz topraklamalarda toprağın direnci etkilidir. Fakat gelen arıza akımı sisteme ve sistemde kullanılan ekipmanlara zarar verecek derecede büyük olabilir ve bu durumda toprak direnci yetersiz kalır. Bunun gibi durumlarda nötr topraklama direnci kullanılır. Bu sistem nötr ile toprak arasına yerleştirilerek topraklama yapılır ve gelen arıza akımlarını sistem olarak çekerek ekipmanları korur.

Nötr Topraklama Direncinin Avantajları Nedir?

Nötr topraklama direnci birçok avantaja sahip bir sistemdir. Bazı avantajları şunlardır;

  • Toprak arızası oluştuğunda aşırı gerilimleri sınırlar ve arıza rölelerinin devreye girmesini sağlar,
  • Orta gerilim değerlerinde oluşan arızaların ekipmanlara zarar vermesini önler,
  • Adım gerilimini zararsız seviyelere indirger,
  • İşletmenin ve işletme bakımının masraflarını önemli ölçüde azaltır,
  • Generatör gibi ekipmanları korur,
  • Tesiste kullanılan malzemelerin ömürlerini uzatır,

Topraklama Direnci Kaç Olmalı?

Topraklama Direnci Ölçümü Nedir?

Topraklama direnci ölçümü toprağın elektrik akımını iletirken gösterdiği direnci ölçme yöntemidir. Bu işlem yapılırken toprak megeri adı verilen çok hassas ölçüm aletleri kullanılır. Toprak, normalde kullanılan bakır ve çelik gibi iletkenlere nazaran daha az iletkenliğe sahip bir maddedir. Fakat üzerinden geçireceği akım çok yüksek ve toprağın alanı küçükse toprak iyi bir iletkene dönüşebilir. Topraklama yapılmadan önce sistemin kurulacağı alanda toprağın direnci ölçülmelidir. Ölçüm yapıldıktan sonra gerekli hesaplamalar yapılır ve tesis bu hesaplamalara uygun bir biçimde kurulur.

Topraklama Direncine Etki Eden Faktörler Nelerdir?

  • Yakın çevrede bulunan başka elektrikli tesisler,
  • Toprağın nem oranı,
  • Çevrede yetişen bitkiler,
  • Yalıtkan maddelerden oluşan borular ve kanallar,
  • Tesiste kullanılan ve elektriksel gürültüyü artıran ekipmanlar,

Topraklama Direnci Ölçümü Nasıl Yapılır?

Topraklama direnci ölçümü yapılırken kullanılan en klasik yöntem 2 kazık ve 3 kablolu sistemle yapılan ölçümlerdir. Akım ve potansiyel elektrotları toprağa derin bir şekilde çakılır. Çakılan bu iki elektrotun arasındaki mesafe 5 metre ile 10 metre arası olmalıdır. 3 kablodan yeşil olanı topraklama barasına bağlanır. Topraklama barası ölçümü esnasında mutlaka ayrı durmalıdır. Sarı kablo potansiyel elektrotu denilen elektroda, kırmızı kablo da akım elektrotu olarak kullanılan elektroda bağlanır. Bu işlemler sonucunda toprak megeri ile ölçüm yapılır. Eğer toprakta istenilen nem değeri yoksa toprağa su eklenerek nemlenmesi sağlanır.

Bir önceki yazımız olan Solar Sistemlerde Yıldırımdan Korunma başlıklı makalemizde Dış yıldırımdan korunma, Spd koruma seviyesi ve Yıldırımdan korunma yöntemleri hakkında bilgiler verilmektedir.