Paratoner çalışma mantığı olarak havayı delerek buluttaki elektrik yükünü en kolay, en hızlı şekilde toprağa akar. Bulutta elektrik yükü eksi (-) ise, zıt kutuplar birbirini çeker kuralı ile topraktan artı (+) yükler iletken aracılığı ile paratoner başlığında birikir ve paratoneri içindeki bobin harekete geçer küçük gerilim darbeleriyle sürekli havayı deler.

Paratoner yada diğer adıyla yıldırımsavar havadaki elektrik yükünün, elektronların toprağa iletilmesini hedefleyen cihazdır . İki bulutun çarpışması, sürtünmesi ya da kendi içlerinde elektron boşalması sonucu ortaya çıkan yüksek ışıklı, şiddetli ışık patlamasına şimşek adı verilir.

Şimşeklerin dönüşerek yıldırımı oluşturması için bulutların yeryüzüne daha alçak bir şekilde paralel hizada durmaları gerekir ve bu sayede elektron alışverişi yaparlar. Bu faaliyetlerden sonra elektronların izlemiş olduğu yol şiddetli bir kıvılcıma dönüşür ve yıldırım ortaya çıkar.

Yıldırım, gök gürültüsü ve şimşekten oluşan yeryüzü ile gökyüzü arasındaki elektrik boşalması verilen addır.

Paratoner diğer adıyla yıldırımsavar, yüksek yapıların, sanayi tesislerinin zarar görmemesi için yıldırımların hızlı ve güvenilir şekilde toprağa iletilmesini sağlayan cihazlardır.

Paratoner Bakımı

Paratonerler tesisatlarının kontrolü uzman kişiler tarafından yılda en az bir kez yapılmalıdır. Paratoner başlığının  sağlamlığı kontrol edilmelidir. İniş iletkenlerinin ucunda bulunan kroşelerin ve iniş iletkenlerinin sürekliliğinin kontrolü sağlanır. Paratoner direğinin ve ucunun pas gibi olumsuz şartların oluşmasını engellemek için paslanma ve sağlamlığı kontrol edilmelidir. İniş iletkeni denilen yapıda S mesafesi bırakarak inip inmediğini teker teker kontrol edilir. Buralarda ise izoleli sistem tavsiye ediliyor diğer bir bakım yapılması gereken nokta ise ölçüm klemensidir gerekirse değiştirilir klemensler olduğunca sıkılmalıdır.

Paratoner Nasıl Çalışır ;

Paratoner bir korunma yöntemi olarak bilinmektedir. Paratonerin çalışma prensibi, başlıktaki metal çubuğun varlığı topraktaki eş potansiyeli bozar ve başlıktaki metal çubuğa zıt elektron akışını sağlar. Zıt elektron kutuplaşması arttıkça havada delinme meydana gelir, buluttaki elektron yükü kutuplaşan başlık üzerindeki metale elektron akışını başlatır. Yıldırımın belirli bir uzaklıktaki alana düşmesinden ise paratoner yardımıyla emilerek düşeceği nokta hesaplanır, kullanılan aktif paratonerler kendi koruma çaplarında kapladıkları alanlara düşen yıldırımları binalara hasar vermemesi için korurlar.

Paratoner Ölçümü Nasıl Yapılır;

Yıldırımdan korunma araçlarının topraklanması diğer topraklanma şekillerinden farklı yapılmaz, mevcut eş potansiyel yardımı ile tesiste bir eş potansiyel kurulmalıdır. Aksi takdirde oluşan direnç uyuşmazlıklarının diğer tesisimize darbe yansıtabilir aynı şekilde paratonerin ve topraklama aletlerinin antikorozif olmasına dikkatle önemli gösterilmelidir. Paratoner ölçümü yine paratoner kontrolü yapıldığı gibi düzeltme şekilde yapılmalıdır.

Bu ölçümlerin sonucunda gerekli olan değerin üstüne çıkılırsa eklemeler yapılarak bulunan direnç aşağı seviyelere çekilir. Topraklama direnci için kimyasal takviyeler yapmak kesinlikle önerilmez ve geçici bir süreçtir bunun yerine ilave çubuk ekleyerek kullanımı sağlanır.

Paratonerin elemanları şunlardır ;

Paratoner tesisatı yaparken iniş aletleri yakalama çubuğu, direk bağlantı parçaları ve bunun yanı sıra topraklama elemanları gerekir. Bunları bir bir açıklayacak olursak iniş iletkenleri içi dolu daire kesitli bakır şeklinde üretilir. Bu iletkenler yeterli aralıklarla kroşeler yardımıyla montajın üzerine tutturulur. Yakalama çubukları ise ucuz sivriltilmiş en az 16 milimetre çapında kesitte halde paslanmayan çelikten yapılan en az minimum 50 santim boyunda olan çubuklardan oluşur. Tesisteki en yüksek bölümlere konumlandırılırlar çatı aynı paralelde ise özellikle köşelerden uygulanarak en çok 20 metre farkla yakalama çubukları konur, bir diğer elemanımız direkler minimum 6 metre boyunda bir borudan imal edilir. Bu direkler çatıya ya da duvarlara 6’lık kelepçeler ile montajı sağlanır .