Kompanzasyon Arıza Giderimi

Sabit bir kondansatör grubuyla, reaktif güce ihtiyacı sabit olan sürekli aynı yük değeri altında çalışabilen elektrik motoru gibi sistemlerin kompanzasyonu sağlanır. Ancak çoğu tesiste reaktif güç ihtiyacı değişkenlik gösterir. Böyle durumlarda otomatik kompanzasyon panoları kullanılarak, farklı güçteki kondansatör grubunu reaktif güce ihtiyaç duyuldukça devreye alınması ve çıkarılması işlemi yapılır.

Kompanzasyon arıza giderimi için sistemlerindeki kondansatörlerin düzenli olarak bakım ve kontrolleri yapılırsa muhtemel sorunlar asgariye indirilir.

Oluşabilecek Muhtemel Arızalar

Aşırı sıcaklığa ulaşan kompanzasyon panosunun ömrü, soğutmada yetersizlik varsa azalır. Harmoniklerin ya da üzerinde kalan şarj geriliminin sebebiyle oluşan darbe akımları kondansatörlerin de zamanla kapasite kaybına ya da arızasına sebep olur. Kondansatörün telafisiz hasar gördüğü arızalarda yenisiyle değiştirilmesi gereklidir. Düşük gerilimle çalışacak durumda ise AC gerilimde yüksek direnç gösteren güçlü değerdeki paralel bobinle bağlantı yapılır. Yarı iletken anahtarlama elemanı ile iletime geçiş yapılarak devreye alınabilir.

Kondansatörün gerilim düşüşlerinden, elektriksel zorlamalardan ve darbe akımlarından korunması sağlanır. Santralde oluşması muhtemel harmoniklere karşı kondansatör zarar görmesin diye filtre uygulanmalıdır. Dielektrik dayanımları kontrol edilen kondansatörlerin ve harmonik değerlerin ölçümü yapılarak dielektrik dayanımlarla karşılaştırılarak sürekli bakım yapılmalıdır. Kompanzasyon arıza giderimi kesinlikle yetkili kişiler tarafından yapılmalıdır.

Kompanzasyon Arıza Giderimi

Termal Kamera İle Arıza Tespiti

Termal kamera kullanımıyla yapılacak kondansatör arıza tespiti için testten bir saat kadar önce enerjilendirme işlemi uygulanmalıdır. Bağlantı noktaları ve soğutma ekipmanları çalışıyor mu diye kontrol edilmelidir. Teması zayıf bağlantılarda yüksek direnç meydana gelir ve sıcaklıkta artar. Termal kamerayla sıcaklığın arttığı nokta tespit edilir. Tüm kondansatörler hem ayrı ayrı hem de kondansatör bankıyla toplu halde kontrol edilerek, birbirleriyle arasındaki sıcaklık farkının yükselmemesine dikkat edilir.

Ceza Doğurabilecek Arızalar

Yük değişimleri aniden gerçekleştiğinde kompanze edilemezse ve kapasitans değeri düşmesi hâlinde kondansatörlerde arıza yapabilir. Kompanzasyon arıza giderimi Tristör gibi anahtarlama elemanı kullanılarak devreye alınıp, kısa sürede ve hızlı şekilde ani yük değişimlerinde kompanzasyon sağlanarak giderilir. Sistemdeki tüm kapasitans verilerinin düzenli olarak kontrol edilmesi ve raporlanması gerekir. Ölçüm değerleri arıza tespitlerinde faydalı olduğu gibi, aktif, reaktif, kapasitif, endüktif değerlerin tolerans sınırları içinde olup olmadığını belirler. Değerler yasalarda belirtilen sınırların dışında ise işletmeye ceza kesilir. Kondansatör bakım ve kontrollerinde ilk yapılması gereken bağlantı noktaları ve soğutma sistemlerinin çalışıp çalışmadığına bakılmalıdır.

Güvenlik Tedbirleri İhmal Edilmemeli

Kompanzasyon arıza giderimi sırasında ünite elemanlarının kontrol, bakım ve onarımında gerekli güvenlik tedbirlerinin alınması atlanmamalıdır. Devrede olmadıkları zamanlarda dahi ölümcül etkiye sahip yüksek gerilim enerjisini taşıma özelliğine sahiptirler. Yaralanma, sakatlanma ve ölümle sonuçlanan kazalara karşı yetkisiz kişilere asla teslim edilmemelidirler. Deşarj üniteleri olmadan kullanılmamalı, deşarj edilse bile güvenlik tedbirleri elden bırakılmamalıdır.

Göz Kontrolü

Kondansatör tesisinde bakıma başlamadan önce göz kontrolü de yapılır. Elemanlar arasında rengi değişen, ısınan, kararan veya herhangi bir sebeple hasar görmüş olabilir. Yüksek vakumlu emici aletlerle bank elemanları kir ve tozdan arındırılır. Nemli ortamlarda arızalar daha sık oluşur. Temizlik bakımından sonra yağ buharı ve çeşitli partiküller bağlantılar üzerinde zamanla kaçak iletkenlik ve korozyon oluşturabilir. Yeniden enerji verilmeden faz-faz / faz-nötr bağlantı noktaları kontrol edilmeli, yalıtım ekipmanlarının gerekli bakımları yapılmalıdır.

Bir önceki yazımız olan Kocaeli Kompanzasyon başlıklı makalemizde kocaeli kompanzasyon, Kompanzasyon panoları ve Kompanzasyon sistemleri hakkında bilgiler verilmektedir.