Entes Kompanzasyon Kontaktörü

Kompanzasyon sistemlerinin olmazsa olmaz parçalarından biri olan kompanzasyon kontaktörü, kontakların konum değiştirmesi ve bobinin yer değiştirmesi sonucu faaliyete geçer. Çalışma prensibi, blok kontaktörler ile benzer olmakla beraber, yapısal ve teknik bakımdan birbirlerinden ayrılırlar. Kondansatör gruplarının anahtarlanmasında kullanılan entes kompanzasyon kontaktörü, grupların devreye girmesiyle, darbe akımı adı verilen bir akım çekimi meydana gelir. Bu milisaniyelik pik akımlar kısa süreli olmasına rağmen, nominal akımın 200 katına kadar çıkabilir.

Darbe Akımları

Darbe akımlarının meydana gelmesinin çeşitli nedenleri olabilmektedir. Buna göre;

  • Ağ endüktansları
  • Trafonun gücü
  • Kısa devre gerilimi
  • Sistemde var olan harmonikler

Güç faktörünün sabit veya otomatik oluşu, gibi durumlar kompanzasyon kontaktörleri üzerinde yüksek darbe akımlarına sebep olur.

Kompanzasyon kontaktörü, yüksek akımların kontrol edilemediği durumlarda, devre elemanları ve kondansatör üzerinde mekanik gerilim oluşturur. Bu durumda kontaktör kontakları zarar görür ve sistemdeki devre elemanlarının ömrü kısalır. Normal yapıdaki kontaktörler bu darbe akımlarına dayanamadığı için arıza verirler. Bu sebeple geliştirilmiş kompanzasyon kontaktörleri kullanılır. AC6-b kullanım kategorisinde bulunan entes kompanzasyon kontaktörü, çok yüksek darbe akımlarına dayanabilecek şekilde tasarlanmıştır.

Entes Kompanzasyon Kontaktörü

Kompanzasyon Kontaktörü Çalışma Prensibi

Kompanzasyon kontaktörünü diğer kontaktörlerden ayıran özellik fabrika montajlı deşarj dirençleridir. Buna göre yük, devreye girdiği anda, kontaktörün ana kontakları üzerine verilmemektedir. Nominal akımın 200 katı kadar yükselebilen başlangıç akımları, deşarj dirençleri tarafından süzülürler. Bu süzme işleminden sonra nominal akım, kontaktörün ana kontakları üzerine alınır.

  • Deşarj direncinin işlevleri:
  • Başlangıç akımında oluşan pik gerilimini emer.
  • Başlangıçtataki yüksek akımı süzer.
  • Kondansatör ve kontaktörlerin kullanım ömrünü uzatır.

Kompanzasyon Kontaktör Seçimi

Entes kompanzasyon kontaktörü seçiminde, kondansatörlerin nominal çalışma gerilimleri ve kVAR değerleri göz önünde tutulmalıdır. Ortam ısınsa göre seçim yapılması kontaktör anahtarlama kapasitesi açısından önem taşır. Ayrıca, bobin besleme gerilimlerine de dikkat edilmelidir. Anahtarlama işleminin çokça yapılmasından dolayı, entes kompanzasyon kontaktörü seçilirken mekanik ve elektriksel dayanıklılığının olmasına özen göstermek gerekir. Bununla beraber saatte yapacağı aç-kapa döngüsünün kapasitesi de dikkat edilmesi gereken bir husustur. Proje ihtiyacı doğrultusunda kompanzasyon kontaktörüne yardımcı kontak ilavesi yapılabilir.

Bir önceki yazımız olan Elektrik İç Tesisat Raporu başlıklı makalemizde ana dağıtım panoları, Elektrik İç Tesisat Raporu ve Topraklama sistemleri hakkında bilgiler verilmektedir.