Topraklama ölçümlerinde uygun 2 ohm veya 5 ohm gibi ölçüm değerlerine uygun diyemeyiz. Topraklama megeri ile yapılan ölçüm sonucunun uygun olup olmadığını nasıl değerlendirmeniz gerektiğini
ve bu konuda yanlış bilinen durumların teknik değerlendirmesini paylaşacağız.

Bu durum topraklama yönetmeliğinde sınır değer formülü ile hesap edilmelidir. Topraklama direnç değerinin uygunluğu değerlendirirken kesinlikle sabit bir değer söz konusu değildir. Her bir panonun, her bir makinanın, her bir prizin sigorta veya kaçak akım rölesi değerine bakarak hesaplanır.

İnsanın teknik olarak kabul edilen dayanım gerilimleri; kuru yerler için 50 volt, ıslak yerler (banyo vs.) için  25 volt’tur.

Bakılması gereken durumlar hakkında örnek yaparak açıklayacağız.

  • Priz veya makine ölçümü yaptık; prize ait kaçak akım rölesi (RCD) değeri 30mA ise 50 V/0,03A = 1666 ohm sınır değerdir.
  • Priz veya makine ölçümü yaptık; prize ait kaçak akım rölesi (RCD) değeri 300mA ise 50 V/0,3A = 166 ohm sınır değerdir.
  • Priz veya makine ölçümü yaptık; prize ait kaçak akım rölesi (RCD) yok, ana şalterde troid var değeri 1 A ise 50 V/1A = 50 ohm sınır değerdir.
  • Priz veya makine ölçümü yaptık; prize ait kaçak akım rölesi (RCD) yok, ana şalterde troid de yok, sigorta değerine bakarız B sınıfı 16 A olduğunu varsayalım 50 V/ 16*5 = 0,625 ohm sınır değerdir.
  • Priz veya makine ölçümü yaptık; prize ait kaçak akım rölesi (RCD) yok, ana şalterde troid de yok, sigorta değerine bakarız C sınıfı 25 A olduğunu varsayalım 50 V/ 25*10 = 0,2 ohm sınır değerdir.
  • Ana pano ölçümlerinde, panodaki eş potansiyel topraklama barası ölçülür, troid yoksa sınır değer için doğrudan dokunmaya karşı önlemler kontrol edilir.

B sınıfı sigorta çarpanı 5 dir. C sınıfı sigorta çarpanı 10 dir. D sınıfı sigorta çarpanı 15 dir. C ve D sınıfı sigortalar gecikmeli tip sigortadır. Motorlar kalkış esnasında nominal akından fazla bir akım çekerler. Bu tip sigortalar gecikme gereken durumlarda kullanılır.

Kaçak akım rölesi (RCD);  asıl Türkçeye çevrimi artık akım rölesidir, mantık olarak gelen ve giden akımı sürekli izler arasında 30mA den fazla fark gördüğünde devreyi açar. Piyasada 30mA, ve 300mA olarak iki farklı değerlerde satılmaktadır. 30mA olanı insan koruma, 300mA olanı yangın koruma olarak bilinir. İki değerde aslında insan hayatını teknik olarak korur, piyasadaki bu adlandırma yanlıştır. 300mA kaçak akım rölesi teknik olarak yangından korur veya korumaz denemez. Üzerinde yazan değerler doğrultusunda devreyi açarlar.

 

Bir önceki yazımız olan Topraklama Ölçümü Nasıl Yapılır başlıklı makalemizde bina topraklama, bina topraklama firmaları ve elektrik topraklama raporu hakkında bilgiler verilmektedir.