Topraklama Olmazsa Ne Olur?

Topraklama sistemi, evlerde ve iş yerlerinde elektrik ve elektrikle çalışan çeşitli cihazlarda meydana gelebilecek elektrik kaçağı tehlikesini önlemek için alınan bir tedbirdir. Oluşabilecek elektrik kaçağı ve yıldırım gibi durumlarda oluşan yüksek gerilimin toprağa aktarılmasıdır.

Topraklama olmazsa ne olur, topraklama olmadığında, canlılarda elektrik çarpması ve yangın olaylarının meydana gelmesi yaşanabilecektir. İnsanların can güvenliğini ve kullanılan cihazların kullanım ömürlerini uzatmak için topraklama büyük önem taşımaktadır. Bina ve tesisler için topraklama sisteminin yapılması zorunludur ve tüm elektrik projelerinde topraklama sistemlerinin bulunması gerekmektedir.

Topraklama Nedir? Nasıl Olur?

Topraklama Yapma

Tüm bina ve tesisler için yapılması zorunlu olan topraklama sistemleri yönetmeliklerle nasıl yapılacağı belirtilmiştir. Binaların, enerji akım direnç hesaplamaları elektrik mühendisleri tarafından hesaplanır ve topraklama direnci belirlenir. Binalara topraklama yapabilmek için bakır veya galvaniz levhalar kullanılmaktadır. Topraklama kablo rengi sarı – yeşil çizgili kablolardır. Tesisatlar da bu renk kablo her zaman topraklama için ayrılır. Topraklama levhaları için bina dışında bir yere 1 metre genişliğinde, 1,5 metre derinliğinde bir çukur kazılır ve bu levhalar buraya dikey olarak yerleştirilir. Daha sonra etrafı kum ve taşlardan temizlenmiş toprak ile sıkıştırılarak doldurulur.

Tesis Topraklama Sistemleri

Bina ve tesisler yeni inşa edilirken ve elektrik tesisatı döşenirken topraklama sistemi bağlantıları da yapılır. Elektrik tesisatlarında kablolar, faz için siyah ya da kahverengi, nötr için açık mavi ve topraklama için sarı – yeşil çizgi renkleri kullanılır. Uluslararası standartlara göre topraklama kablo rengi sarı – yeşil olarak belirlenmiş ve dünyanın her yerinde kullanılmaya başlanmıştır. Binalarda bulunan tüm elektrikli cihazlar, metal boru ile yapılmış olan su tesisatları, metal aksamlar ve yıldırım için yapılan paratonerler topraklama iletkenleri ile topraklama sistemine bağlanır.

Kablo Nasıl Bağlanır?

Binalar için yapılan topraklama sistemine, cihazların metal bölümlerinin boyasız olan kısımlarına iletken özelliği olan bir kablo ile bağlanır. Topraklama kabloları, topraklama elemanı olan bakır veya galvaniz levhalara doğrudan bağlanır. Bağlantı yapılmadan önce elektrik tesisatında bulunan topraklama kablosu olan sarı yeşil kablo kontrol kalemleri ile kontrol edilmelidir. Yanlış bağlantılar elektrik çarpmasına ve yangınların oluşmasına neden olabilecektir.

Topraklama Direnci Kaç Olmalı?

Topraklama Çeşitleri

Topraklama sistemleri, yapılış amaçlarına göre sınıflandırılmaktadır. Amacına göre 3 sınıfa ayrılan topraklama çeşitleri, koruma topraklaması, işletme topraklaması, fonksiyon topraklaması şeklinde olmaktadır. Koruma topraklama sistemi, binalar için yapılan topraklama sistemine ek olarak koruma önlemini artırmak için yapılan topraklama çeşididir. Koruma topraklama sistemine dahil edilen sistemlere, yürüyen merdivenler, metal çitler, tanklar gibi insanların çıplak elle temas etmesinde çarpma olayını önlemek için dahil edilmektedir. Özellikle yüksek gerilim tesisleri için kullanılabilecek en iyi yöntemler arasındadır. Topraklama sistemi olmayan bir binada, elektrik kaçağı yaşandığı durumlarda cihazların bozulması kaçınılmaz olacaktır.

İşletme Topraklama Sistemi

İşletmelerde kullanılan cihazların çalışmasını sağlamak için, yüksek elektrik enerjisine ihtiyaç vardır. İşletmelerde kullanılan akımın dengelenmesi ve istenilen seviyede tutulabilmesi için işletme topraklama sistemi kullanılmaktadır. İşletmeler için topraklama sisteminin yapılabilmesi için EMO kaydı bulunan elektrik ve elektronik mühendisleri tarafından hesaplanarak yapılmaktadır. İşletmelerde yapılan topraklama sistemleri sürekli olarak kontrol edilmelidir.

Paratoner Sistemi

Yüksek binalar ve işletmeler için yıldırım olaylarına karşı paratoner sisteminin bulundurulması zorunludur. Bina üstlerine uzun boru içerisinde iletken bakır tel uzatılır. Telin diğer ucu ise toprağa kadar yalıtımlı bir şekilde her hangi bir metale temas etmeyecek şekilde uzatılır ve toprakta bulunan topraklama sistemine bağlantısı yapılır. Bulutlarda oluşan yüksek elektrik akımı bu kablo ile toprağa iletilir ve can, mal güvenliği sağlanmış olur.

Bir önceki yazımız olan Toprak Nötr Arası Gerilim başlıklı makalemizde Toprak Meğeri, Toprak Nötr Arası Gerilim ve topraklama ölçümü hakkında bilgiler verilmektedir.