Topraklama Ölçümü Nasıl Yapılır?

Topraklama ölçümü nedir ve ölçümü nasıl yapılır, konusunda öncelikle toprak direnci konusundan bahsedebiliriz. Toprağın, elektrik akımı geçtiği esnasındaki tepkisi, toprak direnci olarak bilinmektedir. Toprak direncini ölçen cihazlara ise toprak megeri denilmektedir. Bu cihaz ile topraklama ölçümü yapılmaktadır. Topraklama ölçümlerinden, iletkenlik özelliği ve direnç özelliği incelenir.

Topraklama Direnci Nedir?

Topraklama direnci ya da toprak direnci olarak nitelendirilen iletkenlik oranı belirlenir. Toprağın iletkenlik özelliği bakır ve çeşitli metallere oranla, daha az iletkendir. Fakat çeşitli durumlarda toprağın iletkenlik oranı artmaktadır. Bu faktörler arasında, akım için yeterli olması direncin düşük- iletkenliğin yüksek olmasını sağlayan unsurlardandır.

Topraklama ölçümü nasıl yapılır konusunda, alanın da etkili olduğu bilgisini sunabiliriz. Tesisat kurulumlarından önce yapılması gereken, topraklama ölçümünün yapılmasıdır. Gerekli alan ve kurulum özellikleri göz önünde bulundurularak, direnç ve iletkenlik oranları meğer ile belirlenebilir.

Topraklama Ölçümü Nasıl Yapılır?

Toprağın Direnç Oranı Ne Kadardır?

Özgül direnç ya da özdirenç olarak nitelendirilen toprağın direnç oranı; 1 m3 olarak kabul edilmektedir. Toprak yapısında bulunan özellikler ve karışımdaki su oranı, direnç belirleyen unsurlar arasındadır. Ayrıca elektrotların toprağa iletim dirençleri, özgül dirence bağlıdır. İletkenlerin yalıtım özellikleri, toprak megeri ile ölçülebilir. Ohm metre ya da toprak megeri olarak imal edilen özel cihazlar ile toprak dirençleri ölçülebilir.

Toprak Direncini Belirleyen ve Etkileyen Unsurlar

Topraklama ölçümü için alan ve toprağın içeriği önemlidir. Kurulumu yapılacak elektronik cihaz, şebeke veya devre için, işlem öncesinde toprağın iletkenlik- yalıtkanlık oranı mutlaka ölçümlenmelidir. Toprağın özgül direncini etkileyen unsurlar arasında bitki yapıları bulunmaktadır. Toprağın verimiyle doğrudan alakalı olan konuda, bitkisel yapılar özdirenci de etkilemektedir.

Elektrik tesisleri yine toprak direncinin boyutunu değiştiren faktörler arasında yer almaktadır. Bu tür durumlarda topraklama için çeşitli elektrotlar ihtiyaç dahilinde olabilmektedir. Sağlıklı kurumlumlar yapılabilmesi ve gürültü kirliliğinin önlenmesi için, kullanılacak ekipman ve donanımların özellikleri iyi analiz edilmelidir. Daha önce kurulmuş olan sistem ile yeni eklenecek sistem özelliklerinin senkronize ve uyumlu olması nemlidir. Zira modern ekipmanlar, var olan sistemde elektriksel gürültüyü artırabilen unsurlardan biridir.

Toprak niteliğinin su oranında artış göstermesi yani aşırı nemli olması, yeraltına döşenmiş sistem ve boru ögeleri toprağın özgül direncini etkileyen unsurlardandır.

Topraklama Ölçümü Nasıl Yapılır?

Topraklama Ölçümü

Topraklama; elektrikli cihazların, aktif olmayan metal kısımlarının herhangi bir elektrik kaçağı riskine karşı, olası bir iletkenle topraklama sistemine bağlanma işlemidir. Topraklama sistemi, toprakta gömülü halde bulunur. Kısacası, elektrikle çalışan cihazlardaki kaçak elektriğin toprağa direkt olarak aktarılması olarak tanımlanabilir.

Topraklama ölçümü, toprak direnci ölçüm cihazlarıyla yapılır. Ohm metre cihazıyla ile ilke kez 1915 yılında ölçüm yapılmıştır. Toprağın özgül direncinin hesaplanması için ABD Standart Bürosu’ndan Dr. Frank Winner ilk ölçüm çalışmasını yapmıştır. Günümüzde halen kullanılmakta olan ve elektronik cihazların, kaçak elektrik riskinden doğabilecek muhtemel riskleri ortadan kaldıran bir test ölçüm cihazıdır.

Topraklama Ölçüm İşlemi

2 kazıklı ölçümlemeyle yapılan direnç ölçümleri; elektrotlar arasındaki mesafenin maksimum 10 metreye kadar toprağa derinlemesine aktarılmasıdır. Uygulama yapılırken toprağa çakılan iki elektrot ve toprak megeri arasındaki bağlantı sağlanır. Yeşil, kırmızı, sarı kablo uçları, elektrotlar ile megere bağlanır.

İşlem esnasında toprağın nemli olması önemlidir. Böylelikle toprağın direnç oranı daha düşük çıkar. Ölçümün ideal sağlanabilmesi için yeteli miktarda toprağın ıslatılması sağlanabilir. Ölçüm sırasında elektrotlara dokunulmaması gereklidir. Çubuklarda bulunan yüksek voltaj, risk oluşturabilir. Ayrıca bağlanan kabloların birbiriyle teması olmaması gereklidir ve uzman kişiler tarafından yapılabilen bir ölçüm işlemidir.

Bir önceki yazımız olan Toprak Nötr Arası Gerilim başlıklı makalemizde Toprak Meğeri, Toprak Nötr Arası Gerilim ve topraklama ölçümü hakkında bilgiler verilmektedir.