Kaçak Akım Rölesi Topraklama Olmadan Çalışır mı?

Bir elektrik tesisatı için en önemli unsur kaçak akım rölesi sistemidir. Birçok tesisatçı kaçak akım rölesi bağlantısı yapmayı bilmediği için bu işlemi atmaktadır. Bazı ev sahipleri de yaşanabilecek küçük bir elektrik kaçak durumunda rölenin atmasından dolayı rahatsızlık hissederler ve ya hiç yaptırmazlar ya da takılı bulunan kaçak akım rölesi bağlantısını söktürme yapmaktadırlar. Bunu iptal ettirmek kolaydır ancak kaçak elektrikten korunmanın en iyi ve tek yolu kaçak akın rölesidir. Kaçak akım rölesi topraklama olmadan çalışır mı? Sorusuna evet çalışır cevabını veririz ancak tehlikeleri göz önünde bulundurmalısınız.

Topraklama Nedir? Neden Önemlidir?

Topraklama, elektrik tesisatları ve elektrikle çalışan tüm cihazların metal kısımlarının bir iletken ile toprakla birleştirilmesidir. Bunun önemi oluşabilecek olan elektrik kaçak durumlarında oluşan gerilimi toprağa ileterek, cihaz ve şebeke üzerindeki direnci toprağa iletmektir. Cihaz üzerindeki kaçak elektrik gerilimi toprağa iletildiği için elektrik çarpması durumu engellenmiş olacaktır.

Kaçak Akım Rölesi Topraklama Olmadan Çalışır mı

Kaçak Akım Rölesi

Elektrik tesisatları için yapılan topraklama işlemlerinde, topraklama iletkenleri farklı noktalardan başka metaller ile temas etmesi durumunda topraklama işlemini yapmayacak ve cihazlarda oluşacak olan elektrik gerilimi giderilmemiş olacaktır. Bu durum kaçak akım meydana getirecek ve can güvenliği için büyük tehdit oluşturacaktır. Kaçak akım rölesi bulunmadığı durumlar da ortaya çıkan elektrik akımı 30 mA üzerinde olduğunda insan can güvenliği açısından dönüşü olmayan sorunların ortaya çıkmasına neden olacaktır. Kaçak akım rölesi oluşabilecek bir elektrik kaçağı durumlarında oluşan elektrik birikimini toprağa iletecek ve sigorta sistemi üzerinden bağlantıyı keserek olumsuzlukların yaşanmasını önleyecektir.

Nasıl Çalışır?

Akım rölesinin çalışması, faz ve nötr arasında oluşan farkın hesaplanmasını sağlayan transformatör yardımıyla her iki hattan geçen akım miktarı arasındaki farkı hesaplayarak gerçekleşmektedir. Kullanılan yere göre röle içerisinde bulunan koruma sigorta, amper değeri üst sınırı aşıldığında atarak sistemin elektrik bağlantısını kesecektir.

Röle Neden Atar?

Kaçak akım röleleri kullanıldıkları yerlerde iki ihtimalle attığı görülmektedir. Bu ihtimaller:

Elektrik tesisatında çeşitli nedenlerde kaynaklı olarak oluşan bir kaçak olduğunda röle atacaktır. Bu röle atması daire içerisinden veya binadan kaynaklanabilmektedir.

Diğer bir ihtimal ise rölenin arıza yapmış olmasıdır. Bu sorunlar için rölenin değiştirilmesi gerekir. Rölenin bozulması ise yaşanılan yüksek akımlardan kaynaklanabilmektedir. Her röle üzerinde dayanabileceği akım miktarı yazılıdır. Bu oranın üzerinde akım olduğunda arıza yapması kaçınılmaz olmaktadır.

Topraklama yapılan tesisatlar da ve cihazlarda yapılan tüm koruma sistemleri için kullanılan kaçak akım rölesi kullanıldığında tüm elektrik panolarında, Kaçak akım rölesi sembolü kullanılmalıdır.

Kaçak Akım Rölesi Topraklama Olmadan Çalışır mı

Kaçak Akım Rölesinin Seçimi

İyi bir akım rölesi seçiminde dikkat edilmesi gereken konulardan birisi, elektromekanik olmasıdır. Kaçak akım röleleri oluşabilecek gerileme göre çalışmaktadır. Gerilim oranı belirlenen oranın üzerine çıktığında röle devreye girecek ve akımı kesecektir. Röle arızalı olduğunda bu görevi yapamayacak ve elektrik çarpma olaylarının yaşanmasına neden olacaktır. Bu olumsuzlukların yaşanmaması için akım rölelerinin seçimi önemlidir. Kaçak akın röleleri 2 veya 4 kutuplu olarak üretilmektedir.

Tek fazlı sistemlerde 2 kutuplu röle, 3 fazlı elektrik sistemlerinde ise 4 kutuplu röle kullanılmaktadır. Röle seçiminde dikkat edilmesi gereken diğer bir konu hassasiyet ayarıdır. Kaçak elektrik akımlarının korunması için röleler 10 mA ile 500 mA arasında hassasiyet değerleri bulunmaktadır. İnsan sağlığı için 30 mA den fazla olan akımlar büyük tehlikeler oluşturmaktadır. 300 mA den fazla olan kaçak durumlarında ise yangın riski ortaya çıkmaktadır. Kullanım alanlarına göre hassasiyet değerleri belirlenmelidir.

Bir önceki yazımız olan Eş Potansiyel Topraklama Barası başlıklı makalemizde eş potansiyel topraklama barası, galvaniz topraklama iletkenleri ve topraklama barası hakkında bilgiler verilmektedir.